قانون ۵۰/۳۰/۲۰

قانون ۵۰/۳۰/۲۰ یک چارچوب بودجه‌بندی است که توسط الیزابت وارن (حقوق‌دان و سناتور آمریکایی) در کتاب «تمام ارزش خود را نگه دارید» مطرح شد. هدف: با تقسیم ساده درآمد به سه دسته، پس‌انداز منظم را تضمین کند — بدون ردیابی هر ریال.

سه دسته اصلی:

۵۰٪ ضروریات: مسکن، خوراک، حمل و نقل، قبوض، اقساط وام، بیمه درمانی — چیزهایی که بدون آنها نمی‌توان زندگی کرد و حذفشان سخت است.

۳۰٪ خواسته‌ها: رستوران، سفر، سرگرمی، اشتراک‌ها، مد — چیزهایی که زندگی را لذت‌بخش می‌کنند اما اضطراری نیستند.

۲۰٪ پس‌انداز و سرمایه‌گذاری: ابتدا صندوق اضطراری (هدف: ۳ برابر هزینه ماهانه)، سپس سرمایه‌گذاری برای بلندمدت.

تطبیق با شرایط ایران:

در ایران با تورم ۴۰-۵۰٪، اعداد دقیقاً یکسان نیستند. اما منطق مهم‌تر از اعداد است: اگر ۵۰٪ ضروریات بیشتر شد، باید در خواسته‌ها برش بزنید — نه در ۲۰٪ پس‌انداز. ترتیب اولویت: اول پس‌انداز کنار بگذارید، بقیه را خرج کنید.

مثال با درآمد ۳۰ میلیون تومان:

— ضروریات (۱۵ میلیون): اجاره ۸ میلیون + خوراک ۴ میلیون + ایاب و ذهاب ۳ میلیون. — خواسته‌ها (۹ میلیون): رستوران ۲ میلیون + سرگرمی ۳ میلیون + لباس ۴ میلیون. — پس‌انداز (۶ میلیون): ۲ میلیون صندوق اضطراری + ۴ میلیون سرمایه‌گذاری.

نکته: این قانون نقطه شروع است، نه قانون سنگ. اگر مسکن بیش از ۵۰٪ درآمد می‌برد (رایج در شهرهای بزرگ)، ۳۰٪ خواسته‌ها را کم کنید تا ۲۰٪ پس‌انداز حفظ شود.